Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara

Fever

चित्तमिन्द्रियसंघातात्‌ परं तस्मात्‌ परं मन: । मनसस्तु परा बुद्धि: क्षेत्रज्ञो बुद्धित: पर:,शरीर और इन्द्रियोंके संघातसे चित्त श्रेष्ठ है, चित्तसे मन श्रेष्ठ है, मनसे बुद्धि श्रेष्ठ है और बुद्धिसे भी क्षेत्रज्ञ श्रेष्ठ है

cittam indriyasaṅghātāt paraṃ tasmāt paraṃ manaḥ | manasas tu parā buddhiḥ kṣetrajño buddhitaḥ paraḥ ||

உடலும் இంద్రியங்களின் கூட்டத்தையும் விட சித்தம் உயர்ந்தது; சித்தத்தை விட மனம் உயர்ந்தது; மனத்தை விட புத்தி உயர்ந்தது; புத்தியையும் விட க்ஷேத்ரஜ்ஞன் உயர்ந்தவன்.

चित्तम्mind-stuff, consciousness (citta)
चित्तम्:
Karta
TypeNoun
Rootचित्त
FormNeuter, Nominative, Singular
इन्द्रिय-संघातात्from the aggregate of the senses
इन्द्रिय-संघातात्:
Apadana
TypeNoun
Rootइन्द्रिय-संघात
FormMasculine, Ablative, Singular
परम्higher, superior
परम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Nominative, Singular
तस्मात्from that (than that)
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
परम्higher, superior
परम्:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormNeuter, Nominative, Singular
मनःmind (manas)
मनः:
Karta
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Nominative, Singular
मनसःfrom the mind (than the mind)
मनसः:
Apadana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Ablative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
पराhigher, superior
परा:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormFeminine, Nominative, Singular
बुद्धिःintellect (buddhi)
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
क्षेत्रज्ञःknower of the field (self)
क्षेत्रज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षेत्रज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
बुद्धितःfrom the intellect (than the intellect)
बुद्धितः:
Apadana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Ablative, Singular
परःhigher, superior
परः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Nominative, Singular

असित उवाच

A
Asita
C
citta
I
indriyas
M
manas
B
buddhi
K
kṣetrajña