Shloka 13
Āśrama-dharma and Brahmacarya: Śuka’s Inquiry on Karma and Tyāga (शुक-प्रश्नः कर्मत्यागविवेकश्च)
गृहमावसतो हास्य नान्यत् तीर्थ प्रतिग्रहात् । देवर्षिपितृगुर्वर्थ वृद्धातुरबुभुक्षताम्
gṛham āvasato hāsya nānyat tīrthaṃ pratigrahāt | devarṣi-pitṛ-gurv-arthaṃ vṛddhāturabubhukṣatām ||
வ்யாசர் கூறினார்—இல்லறம் வாழும் பிராமணனுக்கு ‘பிரதிக்ரஹம்’ (தானம் ஏற்றல்) தவிர செல்வத்தைத் தாங்கும் வேறு புனித வழி இல்லை. அதையும் தேவர்கள், ரிஷிகள், பித்ருக்கள், குருக்கள் ஆகியோரின் சேவைக்காகவும், முதியோர், நோயாளிகள், பசியுற்றோர் ஆகியோரின் ஆதரவுக்காகவும் ஏற்க வேண்டும்; இக்கடமைகளுக்குப் புறம்பாக பிராமணன் வளம் சேர்க்கத் தூய வழி வேறில்லை।
व्यास उवाच
Educational Q&A
A householder Brahmin may accept gifts (pratigraha) as a legitimate and ‘pure’ means of support, but the ethical purpose is service: sustaining worship and obligations to gods, sages, ancestors, and teachers, and providing food and care to the elderly, sick, and hungry.
In the Shanti Parva’s dharma instruction, Vyāsa states a rule of conduct about livelihood: for a Brahmin living as a householder, accepting donations is presented as the sanctioned route for maintaining resources, specifically oriented toward religious duties and compassionate support of vulnerable people.