Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization

महाभूतेषु नानात्वमिन्द्रियार्थेषु मूर्तिषु । विनियोगं च भूतानां धातैव विदधात्युत,आकाश आदि महाभूतोंमें, शब्द आदि विषयोंमें तथा देवता आदिकी आकृतियोंमें जो अनेकता और भिन्नता है तथा प्राणियोंकी जो भिन्न-भिन्न कार्योमें नियुक्ति है, इन सबका विधान विधाता ही करते हैं

ஆகாசம் முதலான மகாபூதங்களில், சப்தம் முதலான விஷயங்களில், தேவர்கள் முதலானோரின் உருவங்களில் காணப்படும் பல்வகைத் தன்மையும் வேறுபாடும், மேலும் உயிர்களைப் பல்வேறு செயல்களில் நியமிக்கும் நியோகமும்—இவை அனைத்தையும் விதாதாவே வகுத்தருள்கிறான்.

महाभूतेषुin the great elements
महाभूतेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाभूत
FormNeuter, Locative, Plural
नानात्वम्diversity
नानात्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootनानात्व
FormNeuter, Nominative, Singular
इन्द्रियार्थेषुin the objects of the senses
इन्द्रियार्थेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootइन्द्रियार्थ
FormMasculine, Locative, Plural
मूर्तिषुin forms/figures
मूर्तिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमूर्ति
FormFeminine, Locative, Plural
विनियोगम्assignment/appointment
विनियोगम्:
Karma
TypeNoun
Rootविनियोग
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भूतानाम्of beings/creatures
भूतानाम्:
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
धाताthe creator/ordainer
धाता:
Karta
TypeNoun
Rootधातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed/alone
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विदधातिordains/arranges
विदधाति:
TypeVerb
Root√धा (विदधा)
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
उतalso/and moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत

व्यास उवाच