Shloka 39
Śakra–Namuci-saṃvāda: Śoka-nivāraṇa and Daiva-vicāra
Indra and Namuci on grief, composure, and inevitability
एवमेष प्रसंख्यात: स्वकर्मप्रत्ययो गुण: । कथज्चिद् वर्तते सम्यक् केषांचिद् वा निवर्तते
evam eṣa prasaṅkhyātaḥ svakarma-pratyayo guṇaḥ | kathañcid vartate samyak keṣāñcid vā nivartate ||
இவ்வாறு இந்த குணம் தத்தம் கர்மத்திற்கேற்ப உண்டாகிறது என்று கூறப்பட்டது. சிலரிடத்தில் அது முறையாகச் செயல்படும்; சிலரிடத்தில்—விசேஷமாக உண்மையான ஞானம் உதித்த இடத்தில்—அது விலகி நின்று ஒழியும்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that the guṇas (dispositional qualities) manifest according to one’s own karma; they actively operate in those lacking true knowledge, but in the wise they subside—indicating mastery over impulses and a movement toward inner freedom.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma continues a philosophical explanation of conduct and inner qualities, summarizing how karmic tendencies produce guṇas and how spiritual insight leads to their cessation or non-binding operation.