Shloka 293
अध्याय २०८ — इन्द्रियनिग्रहः, सत्याहिंसात्मकवाक्, कर्मफलविवेकः
Restraint of the Senses, Non-harming Truthful Speech, and Discernment of Karmic Consequence
एते ब्रह्मर्षयो नित्यमास्थिता दक्षिणां दिशम् उन्मुच
ete brahmarṣayo nityam āsthitā dakṣiṇāṁ diśam—unmuca, vimuca, balavān, svastyātreya, pramuca, idhmavāha, dṛḍhatāpūrvakaṁ uttama-vrata-pālanakārī mitrāvaruṇayoḥ pratāpī putro bhagavān agastya—ete brahmarṣayaḥ sadā dakṣiṇa-diśi vasanti.
பீஷ்மர் கூறினார்—இப் பிரம்மரிஷிகள் எப்போதும் தென் திசையில் தங்குகின்றனர்: உன்முசன், விமுசன், வலிமைமிக்க பலவான், ஸ்வஸ்த்யாத்ரேயன், பிரமுசன், இத்மவாஹன், திடவிரதன் த்ருடதாபூர்வகன்; மேலும் மித்ரன்-வருணன் ஆகியோரின் பிரபாவமிக்க புதல்வனும், உயர்ந்த விரதங்களை உறுதியாகக் கடைப்பிடிக்கும் பகவான் அகஸ்தியரும். இவர்கள் அனைவரும் எந்நாளும் தென் திசையிலேயே வாசம் செய்கின்றனர்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical authority of great seers: their power is grounded in steadfast austerity and faithful observance of vows (vrata). It also frames dharma as supported by exemplary lives and disciplined conduct, not merely by theory.
In Bhishma’s instruction, a catalogue of Brahmarishis is given, locating them in the southern quarter. Agastya is singled out with his lineage (son of Mitra and Varuṇa) and his strict vow-observance, reinforcing the sanctity and spiritual prominence of the southern region.