Shloka 122
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
Devanagari script
अथ तत्र विरागी स गच्छति त्वथ संशयम् । परमव्ययमिच्छन् स तमेवाविशते पुन:
Translation
அந்த லோகங்களின் மேன்மை குறித்து அவனுக்கு சந்தேகம் எழுந்து, அதனால் அந்த ஜபகர் அங்கிருந்து விரக்தி அடைந்தால், பரமமும் அழிவற்றதுமான மோக்ஷத்தை விரும்பி மீண்டும் அதே பரமேஷ்டி பிரஹ்மத்தில் பிரவேசிக்கிறான்.
Word by Word
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
विरागीdispassionate (one)
विरागी:
Karta
TypeAdjective
Rootविरागिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गच्छतिgoes
गच्छति:
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent (Lat), 3, Singular, Parasmaipada
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अथthen/if
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Accusative, Singular
परम्supreme
परम्:
TypeAdjective
Rootपरम
FormNeuter, Accusative, Singular
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
TypeAdjective
Rootअव्यय
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छन्desiring
इच्छन्:
Karta
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तम्him/that (one)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
आविशतेenters
आविशते:
TypeVerb
Rootआ-विश्
FormPresent (Lat), 3, Singular, Atmanepada
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
Speaker
विरूप उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes