Shloka 20
मनुरुवाच — इन्द्रिय-मनः-ज्ञान-क्रमः
Manu on the hierarchy of senses, mind, and knowledge
ध्यानक्रियापरो युक्तो ध्यानवान् ध्याननिश्चय: । ध्याने समाधिमुत्पाद्य तदपि त्यजति क्रमात्
dhyānakriyāparo yukto dhyānavān dhyānaniścayaḥ | dhyāne samādhimutpādya tad api tyajati kramāt ||
அவன் தியானச் செயலிலேயே எப்போதும் ஈடுபட்டு, கட்டுப்பாட்டுடன், தியானத்தில் நிலைத்து, உறுதியான தீர்மானம் உடையவனாக இருப்பான். தியானத்தின் மூலம் சமாதியை உருவாக்கி, பின்னர் படிப்படியாக அந்தத் தியானச் செயலையும் துறந்து விடுவான்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Meditation is a disciplined means that culminates in samādhi and direct insight; once that culmination is reached, even the act of meditating is gradually relinquished—signifying non-attachment to methods and resting in realized awareness.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Bhīṣma continues advising on yogic practice: he describes the practitioner’s progression from sustained meditation to samādhi, and then to a stage where the practitioner no longer clings even to the practice itself.