Shloka 26
Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)
भूमेर्गन्धगुणान् वेत्ति रसं चादभ्य: शरीरवान् । ज्योतिषा चक्षुषा रूपं स्पर्श वेत्ति च वाहिना
bhūmer gandhaguṇān vetti rasaṃ cādbhyaḥ śarīravān | jyotiṣā cakṣuṣā rūpaṃ sparśaṃ vetti ca vāhinā ||
பரத்வாஜர் கூறினார்—உடலுடைய உயிர் பூமியின் மூலம் மணத்தின் குணத்தை அறிகிறது; நீரின் மூலம் சுவையை அனுபவிக்கிறது; தீயிலிருந்து தோன்றிய ஒளிமிக்க கண்களால் உருவத்தைப் பார்க்கிறது; காற்றின் ஆதாரமான தோலுணர்வால் தொடுதலை அறிகிறது. இவ்வாறு பூதங்களில் நிலைபெற்ற புலன்கள் தத்தம் பொருள்களை வெளிப்படுத்துகின்றன।
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
Sense-knowledge operates through an elemental basis: smell is rooted in earth, taste in water, sight in fire/light, and touch in air. The verse highlights how the embodied self experiences the world via element-linked faculties, a common Shanti Parva move toward discriminating body, senses, and deeper self.
Bharadvāja is instructing his listener in a philosophical analysis of perception, enumerating how each sensory cognition corresponds to a particular element. This supports the broader Shanti Parva discourse on understanding embodiment and cultivating discernment.