Shloka 9
Adhyāya 179 — Bharadvāja’s Reductionist Inquiry into Jīva and Pañcabhūta Dissolution
सामिषं कुररं दृष्टवा वध्यमानं निरामिषै: । आमिषस्य परित्यागात् कुरर: सुखमेधते
sāmiṣaṃ kuraraṃ dṛṣṭvā vadhyamānaṃ nirāmiṣaiḥ | āmiṣasya parityāgāt kuraraḥ sukham edhate ||
பீஷ்மர் கூறினார்—மாமிசத் துண்டைச் சுமந்து பறந்த குரரப் பறவையைப் பார்த்து, மாமிசமில்லாத பிற பறவைகள் அதைத் தாக்கின. அது அந்த மாமிசத் துண்டை விட்டவுடன், அவை துரத்துவதை நிறுத்தின. இவ்வாறு இன்பவாசனையெனும் ஆமிஷத்தைத் துறந்ததால் குரர அமைதியடைந்து மகிழ்ச்சியில் வளர்ந்தது; ஆகவே இன்பத் துறவினை உணர்த்திய ‘ஆசான்’ என அது விளங்கியது.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Attachment to tempting possessions (āmiṣa, ‘bait’) invites conflict and suffering; relinquishing the object of craving removes the cause of harassment and brings peace—an ethical lesson in vairāgya (detachment).
A kurara bird flying with a piece of meat is attacked by other birds; when it drops the meat, the attackers stop, and the bird becomes safe and content—serving as an illustrative ‘guru’ for renouncing enjoyments.