Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Ākiṃcanya–Tyāga Upadeśa

The Instruction on Non-ownership and Renunciation

तत्रासीनस्य कौन्तेय गौतमस्य सुख: शिव: । पुष्पाणि समुपस्पृश्य प्रववावनिल: शुभ: । ह्वादयन्‌ सर्वगात्राणि गौतमस्य तदा नूप,कुन्तीनन्दन! गौतमके वहाँ बैठते ही फूलोंका स्पर्श करके सुन्दर-मन्द-सुगन्ध वायु चलने लगी, जो बड़ी ही सुखद और कल्याणप्रद जान पड़ती थी। नरेश्वर! वह गौतमके सम्पूर्ण अड्ञोंको आह्वाद प्रदान कर रही थी

tatrāsīnasya kaunteya gautamasya sukhaḥ śivaḥ | puṣpāṇi samupaspṛśya pravavāv anilaḥ śubhaḥ | hvādayan sarvagātrāṇi gautamasya tadā nṛpa |

கௌந்தேயா! கௌதமர் அங்கே அமர்ந்தவுடன் மலர்களைத் தொட்டு மணமூட்டிய மென்மையான, மங்களகரமான தென்றல் வீசத் தொடங்கியது. அரசே! அது அப்போது கௌதமரின் உடலெங்கும் இன்பம் அளித்து நலமும் நிம்மதியும் தருவதாக இருந்தது.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
आसीनस्यof (him) seated
आसीनस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootआसीन
FormMasculine, Genitive, Singular
कौन्तेयO son of Kunti
कौन्तेय:
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
गौतमस्यof Gautama
गौतमस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Genitive, Singular
सुखःpleasant
सुखः:
TypeAdjective
Rootसुख
FormMasculine, Nominative, Singular
शिवःauspicious
शिवः:
TypeAdjective
Rootशिव
FormMasculine, Nominative, Singular
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
Karma
TypeNoun
Rootपुष्प
FormNeuter, Accusative, Plural
समुपस्पृश्यhaving touched
समुपस्पृश्य:
TypeVerb
Rootसम्+उप+स्पृश्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada/Atmanepada-neutral (gerund)
प्रववौblew forth
प्रववौ:
TypeVerb
Rootप्र+वा
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
अनिलःwind
अनिलः:
Karta
TypeNoun
Rootअनिल
FormMasculine, Nominative, Singular
शुभःauspicious, fair
शुभः:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Nominative, Singular
आह्वादयन्gladdening, delighting
आह्वादयन्:
TypeVerb
Rootआ+ह्लाद्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
सर्वगात्राणिall limbs
सर्वगात्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसर्व+गात्र
FormNeuter, Accusative, Plural
गौतमस्यof Gautama
गौतमस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Genitive, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
कुन्तीनन्दनO son of Kunti
कुन्तीनन्दन:
TypeNoun
Rootकुन्ती+नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
Kaunteya (Yudhiṣṭhira)
G
Gautama
A
anila (wind/breeze)
P
puṣpa (flowers)