Shloka 47
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
वेदा: प्रतिष्ठा ज्योतिर्भ्यस्ततो हयशिरा: प्रभु: । ब्रह्मा पितामहस्तस्माज्जागर्ति प्रभुरव्यय:
vedāḥ pratiṣṭhā jyotirbhyaḥ tato hayaśirāḥ prabhuḥ | brahmā pitāmahastasmāj jāgarti prabhuravyayaḥ ||
வசுஹரோமர் கூறினார்—ஜ்யோதிகளிலிருந்து தண்டத்தின் ஆதாரம் பெற்று வேதங்கள் உறுதியாக நிறுவப்படுகின்றன. வேதங்களிலிருந்து ஹயக்ரீவர் எனும் ஆண்டவன் தோன்றுகிறார்; ஹயக்ரீவரிலிருந்து அழிவற்ற ஆண்டவனும் பிதாமகனுமான பிரம்மா தோன்றுகிறார். அந்த தண்டத்தை—ஒழுக்கமும் ஆட்சியும்—பெற்று அவர் உலகங்களின் பாதுகாப்புக்கும் ஒழுங்குக்கும் எப்போதும் விழிப்புடன் இருக்கிறார்.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate authority (daṇḍa) and world-protection must be grounded in sacred knowledge (Vedas) and exercised with disciplined vigilance; power is justified when it serves dharma and safeguards the world-order.
Vasu-haroma outlines a chain of cosmic authority: divine radiance establishes the Vedas; from the Vedas emerges Hayagrīva; from Hayagrīva comes Brahmā, who, empowered by the staff of rule, stays awake to protect and regulate the worlds.