Shloka 35
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
दण्डेन रक्ष्यमाणा हि राजन्नहरह: प्रजा: । राजानं वर्धयन्तीह तस्माद् दण्ड: परायणम्
daṇḍena rakṣyamāṇā hi rājan aharahaḥ prajāḥ | rājānaṁ vardhayantīha tasmād daṇḍaḥ parāyaṇam, rājan ||
பீஷ்மர் கூறினார்—அரசே! தண்டத்தால் நாள்தோறும் பாதுகாக்கப்படும் குடிமக்களே இவ்வுலகில் செழித்து, செல்வம்-தானியம் மற்றும் ஆதரவால் அரசனை இடையறாது உயர்த்துகின்றனர். ஆகவே தண்டமே அனைவருக்கும் இறுதி அடைக்கலமும் நிலைநிறுத்தும் அடித்தளமும் ஆகும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s foremost duty is to protect society through just enforcement (daṇḍa). When law and punishment restrain wrongdoing, the people flourish and naturally sustain the kingdom; thus daṇḍa is presented as the essential support of governance.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma addresses the king (Yudhiṣṭhira) and explains why the ruler must maintain order: protected subjects prosper and thereby enrich and strengthen the ruler and the realm.