Shloka 34
Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद
न स्याद् यदीह दण्डो वै प्रमथेयु: परस्परम् । भयाद् दण्डस्य नान्योन्यं घ्नन्ति चैव युधिष्ठिर
na syād yadīha daṇḍo vai pramatheyur parasparam | bhayād daṇḍasya nānyonyaṃ ghnanti caiva yudhiṣṭhira ||
பீஷ்மர் கூறினார்—யுதிஷ்டிரா! இவ்வுலகில் தண்டத்தின் (தண்டனை/அதிகாரம்) நிறுவனம் இல்லையெனில் மக்கள் ஒருவரையொருவர் வன்முறையால் ஒடுக்கி அழித்திருப்பார்கள். தண்டத்தின் பயத்தினாலேயே மனிதர்கள் பரஸ்பரம் தாக்கவும் கொல்லவும் துணியார்; அதனால் தான் சமூக ஒழுங்கு நிலைக்கிறது.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Punishment (daṇḍa), as a principle of governance, restrains human aggression; fear of lawful consequences prevents mutual violence and thereby sustains social order and dharma.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira that a functioning system of punishment is necessary; without it, people would prey upon one another, while its deterrent force keeps society from descending into chaos.