Shloka 253
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
अर्था: प्रत्यवसीदन्ति तथानर्था भवन्ति च । गणके मुख्य-मुख्य व्यक्तियोंको परस्पर मिलकर समस्त गणराज्यके हितका साधन करना चाहिये; अन्यथा यदि संघमें फूट होकर पृथक्-पृथक् कई दलोंका विस्तार हो जाय तो उसके सभी कार्य बिगड़ जाते और बहुत-से अनर्थ पैदा हो जाते हैं
arthāḥ pratyavasīdanti tathānarthā bhavanti ca |
பீஷ்மர் கூறுகிறார்—சமூகம் ஒற்றுமையை இழந்தால், நியாயமான நோக்கங்களும் வளங்களும் வீழ்ச்சியடைகின்றன; அவற்றின் இடத்தில் துன்பங்கள் பிறக்கின்றன. ஆகவே கணத்தின் முதன்மையோர் ஒருமித்து, முழுக் கணராஜ்யத்தின் நலனைச் சாதிக்க வேண்டும்; ஆனால் சங்கம் பிளந்து பல பிரிவுகள் விரிந்தால், எல்லா முயற்சிகளும் சிதைந்து, பல தீமைகள் தோன்றும்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Collective welfare depends on unity: when leaders cooperate, shared goals (artha) are achieved; when factions form, objectives fail and harms (anartha) multiply.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and public policy, Bhishma advises the listener on how councils or republic-like assemblies should function—warning that internal division destroys effectiveness and invites calamity.