Shloka 17
अभिशनज्ञौ युद्धधर्मस्य मम माता पिता च मे,“मेरे माता-पिता युद्धधर्मके ज्ञाता हैं। वे दोनों मेरी मृत्युका समाचार सुनकर दुःखसे आतुर हो जायाँगे। तुम मेरे कहनेसे उन्हें यह संदेश देना कि मैंने यज्ञ किये, जो भरण-पोषण करनेयोग्य थे, उनका पालन किया और समुद्रपर्यन्त पृथ्वीका अच्छी तरह शासन किया
abhiśanajñau yuddhadharmasya mama mātā pitā ca me |
சஞ்சயன் கூறினான்—என் தாயும் தந்தையும் யுத்ததர்மத்தில் நன்கு தேர்ந்தவர்கள். என் மரணச் செய்தியை கேட்டவுடன் அவர்கள் இருவரும் துயரால் தளர்வார்கள். என் வேண்டுகோளின்படி அவர்களுக்கு இச்செய்தியை அறிவி: நான் யாகங்களைச் செய்தேன்; காப்பாற்றத் தகுதியானவர்களைப் பேணினேன்; கடல் எல்லை வரை உள்ள பூமியை நன்றாக ஆட்சி செய்தேன்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ideal of kṣatriya life: even in the face of death, one seeks to be remembered for adherence to yuddha-dharma, performance of yajñas, protection of dependents, and righteous governance—ethical duty outweighing personal fear.
In the Shalya Parva war setting, Sañjaya speaks of a warrior anticipating death and instructing that a consoling message be delivered to his parents: that his life was spent in religious duty, social responsibility, and proper rule, even though the news will cause them grief.