Shloka 20

Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)

Devanagari script

गदाप्रहारा विपुला: परिघैश्वापि ताडनम्‌ | शक्तिभिभिंन्दिपालैश्लव तोमरै: सपरश्वथै:

Transliteration

gadāprahārā vipulāḥ parighaiś cāpi tāḍanam | śaktibhir bhindipālaiś ca tomaraiḥ sa-paraśvathaiḥ ||

Translation

வைசம்பாயனர் கூறினார்— எங்கள் பொருட்டே, ஓ கிருஷ்ணா, நீ பல கனமான கதையடி தாக்குதல்களைத் தாங்கினாய்; பரிகங்களின் அடிகளையும் ஏற்றுக் கொண்டாய். சக்தி, பிந்திபாலம், தோமரம், பரசு ஆகியவற்றின் காயங்களையும் பொறுத்தாய்; மேலும் பல கடுஞ்சொற்களையும் கேட்டாய். போர்க்களத்தில் உன் மீது விழுந்த ஆயுதத் தாக்குதல்களின் தொடுதல் வஜ்ரத் தொடுதல்போல் இருந்தது.

Word by Word

• [{'term': 'gadā', 'definition': 'mace

• a heavy bludgeoning weapon'}, {'term': 'prahāra', 'definition': 'blow, strike, assault'}, {'term': 'vipula', 'definition': 'great, abundant, massive'}, {'term': 'parigha', 'definition': 'iron club/bar

• a heavy staff-like weapon'}, {'term': 'tāḍana', 'definition': 'striking, beating, being hit'}, {'term': 'śakti', 'definition': 'spear, lance (thrown or thrust weapon)'}, {'term': 'bhindipāla', 'definition': 'a heavy javelin/dart-like missile weapon (often described as iron and formidable)'}, {'term': 'tomara', 'definition': 'a spear/javelin

• a pointed throwing weapon'}, {'term': 'paraśvatha (paraśu)', 'definition': 'axe, battle-axe'}, {'term': 'vāc (kathorāḥ vacāṃsi implied by the prose gloss)', 'definition': 'speech/words

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Śrī Kṛṣṇa
• gadā (mace)
• parigha (iron club)
• śakti (spear)
• bhindipāla
• tomara
• paraśvatha/paraśu (battle-axe)
• raṇabhūmi (battlefield)
• vajra (thunderbolt, as simile)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the ethic of protective leadership and self-sacrifice: Śrī Kṛṣṇa bears physical assaults and verbal abuse for the sake of his allies, modeling steadfastness, restraint, and commitment to dharma even amid extreme violence.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana recounts how Kṛṣṇa, present on the battlefield, endured repeated strikes from multiple kinds of weapons—maces, iron clubs, spears, javelins, and axes—whose impact is likened to a thunderbolt, emphasizing the severity of the combat and Kṛṣṇa’s protective role.