Shloka 15
Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
कालज्ञानगतिश्ैव ज्योतिषां च व्यतिक्रम: । उत्पाता दारुणाश्वैव शुभाश्न जनमेजय
kālajñānagatiś caiva jyotiṣāṃ ca vyatikramaḥ | utpātā dāruṇāś caiva śubhāś ca janamejaya ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்— ஜனமேஜயா! சரஸ்வதியின் அந்த நல்வழித் தீர்த்தத்தில், தவத்தால் உள்ளம் தூய்மையுற்ற மகாத்மா முதிய கர்கர் காலஞானமும் காலத்தின் போக்கும், கிரக-நட்சத்திரங்களின் மாறுபாடும், கொடிய அபசகுனங்களும், நல்விளக்கங்களும் ஆகிய அனைத்தையும் தெளிவாக அறிந்தார். அவருடைய பெயராலேயே அந்தத் தீர்த்தம் ‘கர்கஸ்ரோதம்’ எனப் புகழ்பெற்றது.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Austerity and inner purity are presented as foundations for higher discernment: the sage Garga, purified by tapas, gains insight into Kāla (Time) and the reading of auspicious and inauspicious signs, implying that moral-spiritual discipline supports clear perception of cosmic order.
In the tīrtha-context on the Sarasvatī, the narrator explains that the aged sage Garga acquired knowledge of Time’s course, astral irregularities, and omens at that sacred place; the site becomes known as Gargasrota, linking sacred geography with remembered sage-activity and foreshadowing events through portents.