Shloka 14
Saptasārasvata-tīrtha-prasaṅgaḥ | The Saptasārasvata Pilgrimage Account and the Maṅkaṇaka Narrative
तत्र गर्गेण वृद्धेन तपसा भावितात्मना
Vaiśampāyana uvāca | tatra gargeṇa vṛddhena tapasā bhāvitātmanā, janamejaya, tatra sarasvatyāḥ śubhe tīrthe kālajñānaṃ kālagatiṃ grahāṇāṃ nakṣatrāṇāṃ ca viparyayaṃ dāruṇānutpātān śubhalakṣaṇāni ca sarvāṇy etāni jñātāni | tasyaiva nāmnā tat tīrthaṃ gargasrota iti khyātam ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—ஓ ஜனமேஜயா! அங்கே சரஸ்வதியின் அந்தச் சிறந்த தீர்த்தத்தில், தவத்தால் உள்ளம் தூய்மையுற்ற முதிய மகாத்மா கார்கர், காலத்தின் அறிவும் காலத்தின் போக்கும், கிரகங்களும் நட்சத்திரங்களும் நிகழ்த்தும் மாறுபாடுகள், கொடிய அபசகுனங்கள், மேலும் நல்விளக்கங்கள்—இவை அனைத்தையும் தெளிவாக அறிந்தார். அவருடைய பெயராலேயே அந்தத் தீர்த்தம் ‘கார்கஸ்ரோதம்’ என்று புகழ்பெற்றது.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Austerity and inner purification (tapas, bhāvitātman) are presented as sources of higher discernment: the sage gains insight into Kāla (Time), cosmic order, and the reading of auspicious and inauspicious signs—implying that ethical-spiritual discipline sharpens judgment about events and consequences.
Vaiśampāyana tells Janamejaya that the elder sage Garga, while at an auspicious Sarasvatī tīrtha, mastered knowledge of Time and celestial/omenic phenomena; the place later became famous by his name as Gargasrota.