Shloka 41
Trita in the Well (Udapāna-kathā) — Balarāma’s Tīrtha Observances
पूर्व महाराज यदुप्रवीर ऋषत्विक्सुह्ृद्विप्रगणैश्न सार्थम् पुण्यं प्रभासं समुपाजगाम यत्रोडुराड् यक्ष्मणा क्लिश्यमान:
pūrvaṃ mahārāja yadupravīra ṛṣatvik-suhṛd-vipra-gaṇaiḥ sa sārdham | puṇyaṃ prabhāsaṃ samupājagāma yatroḍurāḍ yakṣmaṇā kliśyamānaḥ ||
வைசம்பாயனன் கூறினான்—மகாராஜா! முற்காலத்தில் யாதவர்களின் முதன்மை வீரன் (பலராமன்) யாகப் புரோகிதர்கள், நல்வாழ்த்துநர்கள், பிராமணக் குழுக்கள் ஆகியோருடன் புண்ணியத் தீர்த்தமான பிரபாசத்திற்கு சென்றான்; அங்கே நட்சத்திரங்களின் அதிபதி சந்திரன் ராஜயக்ஷ்மாவால் துன்புற்றபோதும் நிவாரணம் பெற்றான்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the Mahābhārata’s ethic of tīrtha-yātrā: sacred places are portrayed as sources of puṇya and restoration—spiritual and even cosmic—symbolized by the Moon regaining radiance at Prabhāsa. It reinforces reverence for holy geography and the company of priests, brāhmaṇas, and well-wishers in meritorious acts.
Vaiśampāyana recounts an earlier event: the foremost Yādava hero (understood here as Balarāma) travels with priests, friends, and brāhmaṇas to the holy site Prabhāsa. The place is famed because the Moon, suffering from yakṣmā, was relieved there and shone again—hence the name ‘Prabhāsa,’ the ‘place of splendor.’