Shloka 66
गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel
मायावी मायया वध्य: सत्यमेतद् युधिष्ठिर । भगवान् श्रीकृष्णने कहा--भारत! मायावी दुर्योधनकी इस मायाको आप मायाद्वारा ही नष्ट कर डालिये! युधिष्ठिर! मायावीका वध मायासे ही करना चाहिये
māyāvī māyayā vadhyaḥ satyam etad yudhiṣṭhira | tvaṃ tu kevalamaukhyeṇa vimūḍho nāvabuddhyase ||
வாயு கூறினார்—“யுதிஷ்டிரா, இது உண்மை: மாயையால் போரிடுபவன் எதிர்மாயையாலேயே அடக்கப்பட வேண்டும். ஆனால் நீ வெறும் நேர்மையின் மயக்கத்தில் இருந்து இதை உணரவில்லை. எதிரி சூழ்ச்சி, யுக்தி, மறைவு ஆகியவற்றை நாடினால், தர்மத்தை காக்கவும் பெரிய தீங்கைத் தவிர்க்கவும் அரசநீதியில் எதிர்சூழ்ச்சி அனுமதிக்கப்படுகிறது.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
When an adversary uses deception (māyā) to cause harm, counter-strategy may be ethically justified to protect dharma; rigid naïveté can become a moral failing if it enables injustice.
Vāyudeva admonishes Yudhiṣṭhira for clinging to overly literal straightforwardness in a war context, urging him to recognize that a deceitful opponent must sometimes be met with an appropriate stratagem.