Shloka 10
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
राजन! आपके पुत्रकी आज्ञासे उसके उस वचनको शिरोधार्य करके वे रणदुर्मद योद्धा युद्धके लिये आगे बढ़े ।। तानभ्यापतत: शीघ्र॑ं हतशेषान् महारणे । शरैराशीविषाकारै: पाण्डवा: समवाकिरन्
rājan! tava putrasya ājñayā tasya tad vacanaṃ śirodhārya te raṇadurmadā yoddhā yuddhāya agrato jagmuḥ || tān abhyāpatataḥ śīghraṃ hataśeṣān mahāraṇe | śaraiḥ āśīviṣākāraiḥ pāṇḍavāḥ samavākiran ||
சஞ்சயன் கூறினான்—அரசே! உன் மகனின் ஆணையின்படி அவன் சொற்றொடரைத் தலையில் ஏற்றுக்கொண்டு, போர்திமிரால் உன்மத்தமான வீரர்கள் யுத்தத்திற்குப் புறப்பட்டனர். அவர்கள் விரைந்து பாய்ந்தபோது, அந்த மாபெரும் போரில் மீந்திருந்த படையின்மேல் பாண்டவர்கள் விஷப்பாம்பைப் போன்ற வடிவமுடைய அம்புகளை மழையெனப் பொழிந்தனர்।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unquestioning obedience to a leader’s command, when driven by battle-pride and anger, accelerates collective ruin; ethical discernment (dharma-buddhi) is eclipsed by loyalty and martial intoxication.
Sañjaya reports that, following Duryodhana’s order, the Kaurava fighters surge forward; the Pāṇḍavas respond by raining down dense volleys of deadly, serpent-like arrows upon the charging remnants in the great battle.