Shloka 20
Adhyāya 6: Śibira-dvāra-sthita Bhūta-varṇana and Aśvatthāmā’s Śaraṇāgati to Mahādeva
स शोचत्यापदं प्राप्प यथाहमतिवर्त्य तौ । 'जो पुरुष अप्रिय किंतु हितकर वचन बोलनेवाले अपने सुहृदोंकी सीख नहीं सुनता है, वह विपत्तिमें पड़कर उसी तरह शोक करता है, जैसे मैं अपने उन दोनों सुहृदोंकी आज्ञाका उल्लंघन करके वष्ट पा रहा हूँ ।। शास्त्रदृष्टानविद्वान् यः समतीत्य जिघांसति
sa śocaty āpadaṃ prāpya yathāham ativartya tau | yo puruṣa apriyaṃ kintu hitakaraṃ vacanaṃ bolanevāle svasuhr̥dāṃ kī śikṣā nahīṃ suntā hai, sa vipatti meṃ paṛakara usī tarah śoka kartā hai, jaise maiṃ apane un donoṃ suhr̥doṃ kī ājñā kā ullaṅghana karke kaṣṭa pā rahā hūṃ || śāstradr̥ṣṭān avidvān yaḥ samatītya jighāṃsati
சஞ்சயன் கூறினான்— ஆபத்தில் அகப்பட்டால் மனிதன் துயருறுகிறான்; நான் இப்போது துயருறுவது போலவே, ஏனெனில் அந்த இரு நல்வாழ்த்தும் நண்பர்களின் அறிவுரையை நான் மீறினேன். தன் நலனைக் கருதும்ோர் சொல்வது அப்பிரியமாயினும் நன்மை தரும் சொற்களை கேளாதவன் பேரிடரில் விழுந்து பின்னர் புலம்புவான். மேலும், சாஸ்திரங்களில் விதிக்கப்பட்ட எல்லையை அறியாத அறியாமையன் அதைத் தாண்டி தீங்கு செய்ய முனைந்தால், இறுதியில் ஆபத்தை அடைந்து துயருறுவான்.
संजय उवाच
Educational Q&A
One should accept even unpleasant counsel when it is beneficial and comes from well-wishers; rejecting such guidance leads to calamity and later regret. The verse also warns that ignorance that disregards śāstric boundaries tends toward harmful action.
Sañjaya reflects on his own sorrow, attributing it to having violated the advice or command of “those two” well-wishing figures, and generalizes the lesson: people who ignore salutary admonition fall into misfortune and then lament.