Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

सौप्तिकपर्व — धृष्टद्युम्नसारथिवृत्तान्तः

Report of the Night Raid and Yudhiṣṭhira’s Lament

संग्रामचन्द्रोदयवेगवेलं द्रोणार्णवं ज्यातलनेमिघोषम्‌ । ये तेरुरुच्चावचशस्त्रनौभि- स्ते राजपुत्रा निहता: प्रमादात्‌

saṅgrāmacandrodayavegavelaṃ droṇārṇavaṃ jyātalanemighoṣam | ye terur uccāvacāśastranāubhis te rājaputrā nihatāḥ pramādāt ||

போர் எனும் சந்திரோதயம் துரோண-சமுத்திரத்தின் வேகமிகு அலைகளைப் பெருக்கிற்று; நாணின் டங்காரமும் ரதச்சக்கர ஓசையும் அதன் கர்ஜனை. உயர்ந்ததும் தாழ்ந்ததும் பலவகை ஆயுதங்களைப் படகுகளாக்கி அந்தத் துரோண-சமுத்திரத்தை கடந்த இளவரசர்களே, இறுதியில் அலட்சியத்தால் கொல்லப்பட்டனர்।

संग्रामbattle
संग्राम:
Karta
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Nominative, Singular
चन्द्रmoon
चन्द्र:
Karta
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उदयrising
उदय:
Karta
TypeNoun
Rootउदय
FormMasculine, Nominative, Singular
वेगspeed, force
वेग:
Karta
TypeNoun
Rootवेग
FormMasculine, Nominative, Singular
वेलम्shore/limit (here: boundary, crest/line)
वेलम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेला
FormFeminine, Accusative, Singular
द्रोणDrona
द्रोण:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्णवम्ocean
अर्णवम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्णव
FormMasculine, Accusative, Singular
ज्याbowstring
ज्या:
Karta
TypeNoun
Rootज्या
FormFeminine, Nominative, Singular
तलsurface, base
तल:
Karta
TypeNoun
Rootतल
FormNeuter, Nominative, Singular
नेमिrim (of a wheel)
नेमि:
Karta
TypeNoun
Rootनेमि
FormFeminine, Nominative, Singular
घोषम्sound, roar
घोषम्:
Karma
TypeNoun
Rootघोष
FormMasculine, Accusative, Singular
येwho (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तेरुःthey crossed
तेरुः:
Karta
TypeVerb
Rootतॄ
FormPerfect, Third, Plural
उच्चhigh
उच्च:
Karma
TypeAdjective
Rootउच्च
FormNeuter, Accusative, Singular
अवचlow
अवच:
Karma
TypeAdjective
Rootअवच
FormNeuter, Accusative, Singular
शस्त्रweapons
शस्त्र:
Karana
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
नौभिःby boats
नौभिः:
Karana
TypeNoun
Rootनौ
FormFeminine, Instrumental, Plural
तेthey (those)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
राजking
राज:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्राःsons, princes
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
निहताःslain, killed
निहताः:
Karma
TypeVerb
Rootनि-हन्
FormMasculine, Nominative, Plural, Past passive participle (क्त)
प्रमादात्from heedlessness; due to negligence
प्रमादात्:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रमाद
FormMasculine, Ablative, Singular

सूत उवाच

S
Sūta
D
Droṇa
R
rājaputrāḥ (princes)
Ś
śastrāṇi (weapons)
J
jyā (bowstring)
C
cakranemi/talanemi (chariot-wheel rim)

Educational Q&A

The verse highlights pramāda (heedlessness) as a decisive cause of downfall: even those who overcome immense dangers through courage and skill can be destroyed when vigilance and self-control lapse.

Sūta poetically recalls the terrifying ‘Droṇa-ocean’ of battle—its waves and roar likened to martial sounds—and notes that the very princes who once survived that ordeal by ‘boating’ across with their weapons were later killed due to negligence.