Shloka 17
सौप्तिकपर्व — धृष्टद्युम्नसारथिवृत्तान्तः
Report of the Night Raid and Yudhiṣṭhira’s Lament
रथद्वदं शरवर्षोर्मिमन्तं रत्नाचितं वाहनवाजियुक्तम् | शक्त्यूष्टिमीनध्वजनागनक्रं शरासनावर्तमहेषुफेनम्
sūta uvāca |
rathahradaṁ śaravarṣormimantaṁ ratnācitaṁ vāhanavājiyuktam |
śaktyṛṣṭimīna-dhvaja-nāga-nakraṁ śarāsanāvarta-maheṣuphenam ||
துரோணாசாரியர் ஒரு மகாசமுத்திரம் போல—ரதம் அதன் குளம், அம்புமழை எழும் அலைகள்; ரத்தினம் பதித்த ஆபரணங்கள் அதன் பொக்கிஷங்கள்; ரதக் குதிரைகள் கடல்குதிரைகள் போல; சக்தி, ரிஷ்டி மீன்கள் போல; கொடிகள் நாகமும் மகரமும் போல; வில் சுழல்குழி, பேரம்புகள் நுரை. அத்தகைய துரோண-சமுத்திரத்தைச் சிறியதும் பெரியதும் பலவகை ஆயுதங்களைப் படகுகளாக்கி ஒருநாள் கடந்த இளவரசர்களே, பின்னர் அலட்சியத்தால் கொல்லப்பட்டனர்।
सूत उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of pramāda (heedlessness): even warriors capable of crossing overwhelming peril in open battle can be destroyed when vigilance and restraint lapse. Martial prowess alone is not sufficient; alertness and right conduct remain decisive.
The narrator (Sūta) uses an extended ocean metaphor to describe Droṇa’s formidable presence in battle—chariots, arrows, bows, and weapons become features of a raging sea. He then contrasts that past triumph with the later killing of princes who, despite surviving such a ‘Drona-ocean,’ were slain when they became careless.