Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement

“शल्य! तब उस ब्राह्मणने एकान्तमें घूमते हुए मुझसे आकर कहा--*तुमने प्रमादवश मेरी होमधेनुके बछड़ेको मार डाला है। इसलिये तुम जिस समय रणक्षेत्रमें युद्ध करते-करते अत्यन्त भयको प्राप्त होओ उसी समय तुम्हारे रथका पहिया गड्ढेमें गिर जाय” ।। तस्माद्‌ बिभेमि बलवद्‌ ब्राह्मणव्याह्रतादहम्‌ । एते हि सोमराजान ईश्वरा: सुखदुःखयो:,इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि कर्णशल्यसंवादे द्विचत्वारिंशो5ध्याय:

śalya! tadā sa brāhmaṇa ekānte paribhraman mām upetya uvāca— tvayā pramādavaśān mama homadhenoḥ batsaḥ hataḥ; tasmāt tvaṁ yasmin kāle raṇakṣetre yuddhyamānaḥ atyanta-bhayaṁ prāpsyasi tasminn eva kāle tava rathasya cakraṁ gartte nipatiṣyati iti. tasmād bibhemi balavad brāhmaṇa-vyāhṛtād aham; ete hi somarājān īśvarāḥ sukha-duḥkhayoḥ.

சல்யா! அப்போது அந்தப் பிராமணன் தனிமையில் அலைந்தபடி என்னிடம் வந்து கூறினான்—‘உன் கவனக்குறைவால் என் ஹோமதேனுவின் கன்றை நீ கொன்றுவிட்டாய். ஆகவே நீ போர்க்களத்தில் போராடிக்கொண்டே மிகுந்த அச்சத்தில் ஆழும் அந்தக் கணமே, உன் ரதச் சக்கரம் ஒரு குழியில் மூழ்கும்.’ எனவே பிராமணன் உச்சரித்த அந்த வார்த்தைகளை நான் மிகுந்த பயத்துடன் நினைக்கிறேன்; ஏனெனில் அத்தகைய உச்சரிப்புகள் சுகமும் துக்கமும் மீது ஆளுமை செலுத்துவனவாகின்றன.

तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
Formneuter, ablative, singular
बिभेमिI fear
बिभेमि:
Karta
TypeVerb
Rootभी (भय)
Formpresent indicative, 1st, singular, parasmaipada
बलवत्greatly/strongly
बलवत्:
Karma
TypeAdjective
Rootबलवत्
Formneuter, accusative, singular
ब्राह्मणby a brahmin
ब्राह्मण:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
Formmasculine, instrumental, singular
व्याहृतात्from the utterance/curse spoken
व्याहृतात्:
Apadana
TypeKridanta
Rootव्याहृत (वि-आ-हृ, past participle)
Formneuter, ablative, singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Formcommon, nominative, singular
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, nominative, plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
सोमराजानःthe Moon-kings (lunar lords)
सोमराजानः:
Karta
TypeNoun
Rootसोमराजन्
Formmasculine, nominative, plural
ईश्वराःare masters
ईश्वराः:
Karta
TypeNoun
Rootईश्वर
Formmasculine, nominative, plural
सुखदुःखयोःof pleasure and pain
सुखदुःखयोः:
TypeNoun
Rootसुख-दुःख
Formneuter, genitive, dual

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Shalya
B
Brahmin
H
homadhenu (sacrificial cow)
C
calf (vatsa)
C
chariot
C
chariot wheel
B
battlefield (raṇakṣetra)
P
pit/hole (garta)