Mahabharata 7.21.40 — Drona Parva, Adhyaya 21, Shloka 40
द्रोणविक्रमदर्शनम् / The Display of Droṇa’s Onslaught and the Debate on Pāṇḍava Regrouping
वीरास्थिशर्करां रौद्रां भेरीमुरजकच्छपाम् । चर्मवर्मप्लवां घोरां केशशैवलशाद्धलाम्
vīrāsthiśarkarāṁ raudrāṁ bherīmurajakacchapām | carmavarmaplavāṁ ghorāṁ keśaśaivalśādvalām ||
அந்த கொடுஞ்செறிவில் வீரர்களின் எலும்புகள் மணலும் கற்களும் போலத் தோன்றின; பேரி, முரஜம் போன்ற போர் முழக்கங்கள் ஆமைகளைப் போலக் காட்சியளித்தன; கேடயங்களும் கவசங்களும் படகுகள் போல மிதந்தன. முடி அங்கே பாசியும் புல்லுமாக மாறியது. இது வெற்றியின் படம் அல்ல—போரின் நெறியியல் அச்சத்தின் உருவகம்; திறமை வன்முறையாக விடுபட்டால், அந்த ரணநதி துணிவனையும் அஞ்சுபவனையும் ஒரேபோல் அடித்துச் செல்கிறது.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical gravity of war: even when fought under kṣatriya duty, battle produces a dehumanizing devastation. The poetic ‘river’ imagery functions as moral commentary—martial prowess can become a force that sweeps away life indiscriminately, warning the listener not to romanticize violence.
Sañjaya describes Droṇa’s onslaught in the Kurukṣetra war through an extended metaphor: the battlefield becomes a terrifying river where bones are gravel, drums are tortoises, and shields/armor are boats, conveying the scale and dreadfulness of the slaughter.
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.