Shloka 109
Vāsudeva-Māhātmya: Duryodhana’s Inquiry and Bhīṣma’s Theological Account of Keśava
त॑ कौरवाणामधिपो जवेन भीष्मेण भूरिश्रवसा च सार्धथम् | अभ्युद्ययावुद्यतबाणपाणि: कक्ष दिधक्षन्निव धूमकेतु:
tataḥ kauravāṇām adhipo javena bhīṣmeṇa bhūriśravasā ca sārdham | abhyudyayāv udyatabāṇapāṇiḥ kakṣaṃ didhakṣann iva dhūmaketuḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—அப்போது கௌரவர்களின் அதிபதி துரியோதனன், வில்-அம்புகளைத் தன் கையில் உயர்த்தி, மிகுந்த வேகத்துடன் அர்ஜுனனை நோக்கி முன்னேறினான்; அவனுடன் பீஷ்மனும் பூரிச்ரவஸும் சேர்ந்தனர். அவன் புதர்களை எரிக்கப் பாயும் காட்டுத்தீ போலவும், தீப்பொறி வீசும் தூமகேது போலவும் போர்க்களத்தில் பாய்ந்தான்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a ruler’s aggressive resolve can rapidly intensify conflict: Duryodhana’s charge, likened to fire consuming dry brush, suggests that unchecked pride and martial fervor can spread destruction and pull even respected elders into the blaze of war.
Sañjaya describes Duryodhana rushing toward Arjuna with arrows ready, supported by Bhīṣma and Bhūriśravas. The poet uses a vivid simile—like a firebrand intent on burning a thicket—to convey the speed, threat, and destructive potential of the advance.