Shloka 20
भीष्मपतनविषये धृतराष्ट्रस्य प्रश्नाः | Dhṛtarāṣṭra’s Questions on Bhīṣma’s Fall
संरक्ष्यमाण: पार्थन भीष्मेण च विवर्जित: । यथा न हन्याद् गाड़ेयं दःशासन तथा कुरु
saṃrakṣyamāṇaḥ pārthena bhīṣmeṇa ca vivarjitaḥ | yathā na hanyād gāṅgeyaṃ duḥśāsana tathā kuru ||
சஞ்சயன் கூறினான்—துஷ்ஷாசனனே! சிகண்டி பார்த்தன் (அர்ஜுனன்) காப்பில் இருக்கிறான்; பீஷ்மனும் அவனை எதிர்த்து நிற்காமல் விலகுகிறான். ஆகவே காங்கேயன் பீஷ்மனை சிகண்டி கொல்லாதபடி நீ ஏற்பாடு செய்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vows and ethical restraints shape battlefield outcomes: Bhīṣma’s refusal to engage Śikhaṇḍin creates a moral-psychological vulnerability that others exploit. It underscores the tension between dharma-based restraint and the ruthless logic of war-strategy.
Sañjaya reports counsel directed at Duḥśāsana: since Śikhaṇḍin is shielded by Arjuna and Bhīṣma will not counter him, Duḥśāsana should act to prevent Śikhaṇḍin from becoming the instrument of Bhīṣma’s fall.