Shloka 6
भीष्मस्य शरवर्षः — Bhīṣma’s Arrow-Storm and Kṛṣṇa’s Impulse to Intervene
अश्वत्थामा, सोमदत्त तथा अवन्तीके दोनों राजकुमार महारथी विन्द और अनुविन्द-- ये विशाल सेनाके साथ व्यूहके वाम पक्षका संरक्षण कर रहे थे ।।
sañjaya uvāca |
aśvatthāmā somadatta tathāvantīke ubhau rājakumārāv mahārathī vindānuvindau—ete viśālena senayā vyūhasya vāma-pakṣa-saṃrakṣaṇaṃ kurvanti ||
duryodhano mahārāja trigarteḥ sarvato vṛtaḥ |
vyūha-madhye sthito rājan pāṇḍavān prati bhārata ||
சஞ்சயன் கூறினான்—அஸ்வத்தாமா, சோமதத்தன், அவந்தியின் இரு இளவரசர்கள் விந்தன், அனுவிந்தன்—இவர்கள் அனைவரும் மகாரதர்கள்; பெரும் படையுடன் வியூகத்தின் இடப்பக்கத்தைப் பாதுகாத்தனர். மேலும், ஓ மஹாராஜா, பரதகுல நரேசா! திரிகர்த்தப் படையால் நாலாபுறமும் சூழப்பட்ட துரியோதனன், பாண்டவர்களை எதிர்கொள்ள வியூகத்தின் நடுப்பகுதியில் நின்றான்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores disciplined organization and leadership in war: commanders assign elite warriors to protect vulnerable flanks while the leader holds the center to meet the enemy head-on. Ethically, it also reflects the Mahabharata’s recurring tension—martial duty and courage operating within a conflict whose righteousness is contested.
Sanjaya reports to Dhritarashtra the Kaurava deployment: Ashvatthama, Somadatta, and the Avanti princes Vinda and Anuvinda guard the left wing with a large force, while Duryodhana, encircled by Trigarta troops, stands in the center of the formation ready to confront the Pandavas.