Shloka 8
Sāttvika-vṛtta-kathana (Brahmā on the Conduct of Sattva) — Chapter 38
उपेक्षा ब्रह्मचर्य च परित्यागश्न सर्वश: | निर्ममत्वमनाशीष्ट्वमपरिक्षतधर्मता,विश्वास, लज्जा, तितिक्षा, त्याग, पवित्रता, आलस्यरहित होना, कोमलता, मोहका अभाव, प्राणियोंपर दया करना, चुगली न खाना, हर्ष, संतोष, गर्वहीनता, विनय, सद्बर्ताव, शान्तिकर्ममें शुद्धभावसे प्रवृत्ति, उत्तम बुद्धि, आसक्तिसे छूटना, जगत्के भोगोंसे उदासीनता, ब्रह्मचर्य, सब प्रकारका त्याग, निर्ममता, फलकी कामना न करना तथा धर्मका निरन्तर पालन करते रहना--ये सब सत्त्वगुणके कार्य हैं
vāyudeva uvāca | upekṣā brahmacaryaṃ ca parityāgaś ca sarvaśaḥ | nirmamatvam anāśiṣṭvam aparīkṣata-dharmatā || viśvāsaḥ lajjā titikṣā tyāgaḥ pavitratā ālasya-rahitatā komalatā moha-abhāvaḥ prāṇiṣu dayā paiśunya-avarjanam harṣaḥ santoṣaḥ agarvitā vinayaḥ sadvṛttam śānti-karmaṇi śuddha-bhāvena pravṛttiḥ uttamā buddhiḥ āsakti-vimokṣaḥ jagad-bhogeṣu udāsīnatā brahmacaryam sarva-tyāgaḥ nirmamatā phala-kāmanā-rahitatā dharmasya nirantara-pālanam—etāni sarvāṇi sattva-guṇasya kāryāṇi ||
வாயுதேவன் கூறினான்—உபேக்ஷை, பிரம்மச்சரியம், முழுமையான துறவு; மமகாரமின்மை, பலன் வேண்டாமை, தர்மத்தில் அசையாத நிலை; நம்பிக்கை, நாணம், திதிக்ஷை, தானம், தூய்மை, சோம்பலின்மை, மென்மை, மோகமின்மை; உயிர்கள்மேல் கருணை, புறங்கூறலைத் தவிர்த்தல், மகிழ்ச்சி, திருப்தி; அகந்தையற்ற பணிவு, வினயம், நல்லொழுக்கம்; அமைதிக்கருமங்களில் தூய நோக்கத்துடன் ஈடுபாடு, சிறந்த விவேகம், பற்றினின்று விடுதலை, உலகப் போகங்களில் உதாசீனம்; கட்டுப்பாடு, அனைத்தையும் துறத்தல், அபரிக்ரஹம், நிஷ்காமம், தர்மத்தை இடையறாது கடைப்பிடித்தல்—இவையெல்லாம் சத்த்வகுணத்தின் இயல்பான விளைவுகளும் அடையாளங்களும் ஆகும்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse lists ethical and psychological traits—self-restraint, non-possessiveness, purity, compassion, humility, detachment, and acting without craving results—as the defining manifestations of sattva-guṇa (the quality of clarity and goodness) and urges steady adherence to dharma.
Vāyudeva is speaking as a teacher, characterizing sattva by enumerating its observable virtues, thereby guiding the listener toward a sattvic way of life grounded in renunciation, peace-oriented conduct, and continuous righteousness.