Shloka 17
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
इस प्रकार श्रीमहाभारत आश्वमेधिकपर्वके अन्तर्गत अनुगीतापर्वमें सत्रहवाँ अध्याय पूरा हुआ
mātāpitror eva śuśrūṣā devatātithipūjanam | gurupūjā ghṛṇā śaucaṃ nityam indriyasaṃyamaḥ | dānaṃ vrataṃ brahmacaryaṃ śāstroktarītyā vedādhyayanam indriyanigrahaḥ śāntiḥ sarvaprāṇiṣu dayā cittasaṃyamaḥ mārdavaṃ paradhanābhilāṣatyāgaḥ manasāpi jagatprāṇinām ahitākaraṇam | mātāpitrasevā devatātithigurupūjā dayā pavitratā indriyāṇāṃ sadā vaśīkāraḥ śubhakarmapracāraś ca—etat satpuruṣācāra ucyate | etadanuṣṭhānād dharmo bhavati yaḥ sadā prajāvargasya rakṣakaḥ ||
சித்தர் உரைத்தார்—தாய் தந்தையருக்கு சேவை, தேவர்களையும் விருந்தினரையும் வழிபடுதல், குருவை வணங்குதல், இரக்கம் மற்றும் தூய்மை, மேலும் இந்திரியங்களை எப்போதும் கட்டுப்படுத்துதல்—இதுவே உயர்ந்தோரின் ஒழுக்கம். இதனுடன் தானம், விரதம், பிரம்மச்சரியம், சாஸ்திர விதிப்படி வேதாத்யயனம், உள்ளமைதி, எல்லா உயிர்களிடத்தும் கருணை, மனக்கட்டுப்பாடு, மென்மை, பிறருடைய செல்வத்தை நாடும் ஆசையைத் துறத்தல், மற்றும் நற்காரியங்களைப் பரப்புதல்—இவை அனைத்தும் சேர்ந்து சத்புருஷரின் வழியாகும். இவற்றை அனுஷ்டிப்பதால் தர்மம் பிறக்கிறது; அந்த தர்மமே எப்போதும் குடிகளைப் பாதுகாக்கிறது.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
Dharma is generated and sustained through the disciplined conduct of noble persons: service to parents, reverence to gods/guests/teachers, purity and compassion, charity and vows, Vedic study, and firm control of senses and mind—avoiding harm even in thought and renouncing desire for others’ wealth.
Within the Anugītā discourse of the Aśvamedhika Parva, a Siddha speaker summarizes a catalogue of satpuruṣa-ācāra (ideal ethical conduct) and concludes that such practice gives rise to dharma, which protects the people.