Shloka 15
अध्याय ३३ — धृतराष्ट्रस्य कुशलप्रश्नाः तथा विदुरस्य योगसमाधिः
Chapter 33: Dhṛtarāṣṭra’s Welfare-Inquiries and Vidura’s Yogic Absorption
वियोगे दोषदर्शी य: संयोगं स विसर्जयेत् । असड़े सड़मो नास्ति दुःखं भूवि वियोगजम्
viyoge doṣadarśī yaḥ saṃyogaṃ sa visṛjayet | asaṅge saṅgamo nāsti duḥkhaṃ bhūvi viyogajam ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பிரிவில் குறைகளையே காண்பவன், இணைவு பற்றிய பற்றையே கைவிட வேண்டும். ஏனெனில் உண்மையான அசங்கத்தில் பந்தமும் இல்லை; ‘இணைவு’ என்பதும் இல்லை. அசங்கமான ஆத்மாவின்மேல் இணைவு என்ற எண்ணத்தை ஏற்றிவைப்பவனே இந்தப் பூமியில் பிரிவால் பிறக்கும் துயரைத் தாங்க வேண்டியவன்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Suffering from separation arises because one clings to the notion of ‘union’ and ‘possession.’ Cultivating asaṅga (non-attachment) removes the very basis for the pain of viyoga (separation), since the Self is not truly bound by connections.
In the Ashramavāsika context, the narration turns toward renunciatory reflection: Vaiśampāyana articulates a teaching that reframes grief and parting as products of attachment, aligning the forest-dwelling, end-of-life mood of the parva with vairāgya and inner steadiness.