Shloka 29
अनुशासनपर्व अध्याय ९३ — तपस्, सदोपवास, विघसाशन, अतिथिप्रियता
Austerity, regulated fasting, residual-eating, and hospitality
अथर्वशिरसो ध्येता ब्रह्मचारी यतव्रत: । सत्यवादी धर्मशील: स्वकर्मनिरतश्न॒ सः
atharvaśiraso dhyetā brahmacārī yatavrataḥ | satyavādī dharmaśīlaḥ svakarmanirataś ca saḥ |
பீஷ்மர் கூறினார்—அதர்வசிரஸைத் தியானிப்பவன், பிரம்மச்சாரி, கட்டுப்பாட்டுடன் விரதம் கடைப்பிடிப்பவன், சத்தியவாதி, தர்மநிஷ்டன், தன் சொந்தக் கடமைக் கர்மத்தில் நிலைத்திருப்பவன்—அத்தகையவன் பங்க்தி-பாவனன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that spiritual study and contemplation (Atharvaśiras), combined with disciplined vows, truthfulness, righteous character, and steady commitment to one’s own duties (svakarma), makes a person morally elevating—so virtuous that he is said to purify and uplift his lineage/community.
In Anuśāsana Parva, Bhishma continues instructing Yudhiṣṭhira on dharma. Here he identifies the qualities of an exemplary Vedic practitioner—one devoted to Atharvanic contemplation, brahmacarya, truth, and svadharma—and describes such a person as ‘panktīpāvana,’ a sanctifier of the family line.