Shloka 30
Go-dāna-stuti and Ghṛta-Japa
Praise of cow-gift and ghee-centered recitation
इति नृप सतत गवां प्रदाने यवशकलान् सह गोमयै: पिबान: । क्षितितलशयन: शिखी यतात्मा वृष इव राजवृषस्तदा बभूव
iti nṛpa satataṃ gavāṃ pradāne yavaśakalān saha gomayaiḥ pibānaḥ | kṣititalaśayanaḥ śikhī yatātmā vṛṣa iva rājavṛṣas tadā babhūva, nareśvara! |
வைசம்பாயனர் கூறினார்—மன்னரே! இவ்வாறு அரசர்களில் சிறந்த யுதிஷ்டிரன் எப்போதும் கோதானத்தில் ஈடுபட்டு, கோமயத்துடன் கூடிய யவத் துகள்களைச் சிறு உணவாக எடுத்துக் கொண்டு, வெறும் நிலத்திலே உறங்கி, மனமும் இந்திரியங்களும் அடக்கி வாழ்ந்தான். அவன் சடைகள் வளர்ந்தன; அக்காலத்தில் அவன் தர்மமே உருவெடுத்ததுபோல், அரசர்களில் வலிய காளைபோல் ஒளிர்ந்தான்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal dharma expressed through sustained charity (especially go-dāna) and personal austerity: a ruler’s moral authority is strengthened by self-restraint, simplicity, and commitment to giving rather than indulgence.
Vaiśaṃpāyana describes Yudhiṣṭhira’s disciplined way of life during this period: he is continually engaged in donating cows, eats only scant barley (even with cow-dung, emphasizing extreme simplicity), sleeps on the bare ground, grows matted hair, and is portrayed as shining like Dharma—‘a bull among kings.’