Shloka 36
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
गुर्वर्थ वा बालपुष्ट्याभिषंगां गां वै दातुं देशकालो<विशिष्ट: । अन्तर्ज्ाता: सक्रयज्ञानलब्धा: प्राणक्रीता निर्जिता यौतकाश्ष
gurvartha vā bālapuṣṭyābhiṣaṅgāṁ gāṁ vai dātuṁ deśa-kālo viśiṣṭaḥ | antarjātāḥ sakraya-jñāna-labdhāḥ prāṇa-krītā nirjitā yautakāś ca ||
பீஷ்மர் கூறினார்—குருவுக்கான காரியத்தில், அல்லது குழந்தைகளின் போஷணமும் நலனும் கருதி அன்பினால், உரிய தேச-காலத்தைப் பேணி பசு தானம் செய்வது மிகச் சிறப்பானது. அத்தகைய பசுக்கள் தம் மந்தையில் பிறந்தவையாகவும், முறையாக வாங்கி உரிமை அறிவுடன் பெற்றவையாகவும், உயிரையே விலையாகக் கொடுத்து (அதீத துன்பத்தில்) ஈட்டியவையாகவும், வெற்றியால் கைப்பற்றியவையாகவும், அல்லது யௌதகமாக (திருமணப் பரிசு/வரதட்சணை) வந்தவையாகவும் இருக்கலாம்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma emphasizes that gifting a cow (go-dāna) is a meritorious act when done with deśa-kāla propriety, especially for honoring one’s guru and for the welfare of children; he also notes ethically legitimate sources of such a gift (home-bred, lawfully purchased, hard-won, conquered, or received as yautaka).
In Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising on charitable giving, specifying when and why cow-gifts are appropriate and listing acceptable ways a donor may have acquired the cow to be given.