Shloka 11
Vītahavya’s Attainment of Brāhmaṇya (Vītahavya–Vipratva) | वीतहव्यस्य ब्राह्मण्यप्राप्तिः
ब्रह्मबन्धुश्चिरं कालं॑ ततस्तु परिवर्तते । ततस्तु द्विशते काले लभते काण्डपृष्ठताम्
brahmabandhuś ciraṁ kālaṁ tataḥ tu parivartate | tataḥ tu dviśate kāle labhate kāṇḍapṛṣṭhatām ||
அவன் நீண்ட காலம் ‘பிரஹ்மபந்து’—பெயரால் மட்டும் பிராமணன், ஒழுக்கமற்றவன்—ஆகவே இருந்து விடுகிறான். பின்னர் நிலை மாறி இருநூறு காலம் கடந்தபின் ‘காண்டப்ருஷ்ட’ நிலையை அடைகிறான்—அதாவது ஆயுதங்களால் வாழ்வை நடத்தும் பிராமணர்களிடத்தில் பிறக்கிறான்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A person who retains only the Brahmin label (brahmabandhu) but abandons Brahminical conduct accrues long-term karmic consequences; over time this decline manifests as a lower, weapon-dependent mode of life, indicating that livelihood and birth align with one’s sustained behavior rather than mere lineage.
Bhishma is describing the karmic trajectory of a degraded Brahmin: after remaining a brahmabandhu for a long period, his condition ‘turns’ and, after a stated span (two hundred time-units), he is said to be born among Brahmins who sustain themselves through arms and weapons—an illustrative step in a broader discussion of conduct and its results.