Shloka 3
Pātra-Lakṣaṇa and Niścita-Dharma
Marks of a Worthy Recipient and Stable Criteria of Dharma
रूयुवाच द्यावापृथिव्योर्यत्रैषा काम्या ब्राह्मणसत्तम | शृणुष्वावहितः सर्व यदिदं सत्यविक्रम
bhīṣma uvāca | dyāvāpṛthivyor yatraiṣā kāmyā brāhmaṇasattama | śṛṇuṣvāvahitaḥ sarvaṃ yad idaṃ satyavikrama ||
அந்தப் பெண் கூறினாள்—“பிராமணசிரோமணியே! விண்ணுலகமாயினும் மண்ணுலகமாயினும்—எங்கு ஆண் பெண் வாழ்கிறார்களோ அங்கு அவர்களுக்கிடையே பரஸ்பரச் சேர்க்கை விருப்பம் எப்போதும் நிலைத்திருக்கும். உண்மை-வீரனே! கவனமாகக் கேள்; நிகழ்ந்த இந்த உருவமாற்ற லீலையின் காரணத்தை நான் விளக்குகிறேன்.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames kāma (desire for union) as a pervasive human condition across realms, and it prepares an ethical explanation: extraordinary events (like transformations) are to be understood through their underlying causes rather than mere spectacle.
Bhishma addresses a Brahmin and asks him to listen attentively, introducing an account that will explain why a sequence of ‘transformations’ or changes of form occurred, grounding the story in motive and causation.