Shloka 152
रुद्र-स्तवराजः (Rudra-Stavarāja) — Exempla of Śiva’s Boons and the Hymn’s Phalaśruti
स्थावराणां पतिश्नैव नियमेन्द्रियवर्धन: । सिद्धार्थ:सिद्धभूतार्थो 5चिन्त्य:सत्यव्रत: शुचि:
sthāvarāṇāṁ patiś caiva niyamendriyavardhanaḥ | siddhārthaḥ siddhabhūtārtho 'cintyaḥ satyavrataḥ śuciḥ ||
வாயுதேவன் கூறினான்—அவன் அசையாதவற்றின் (மலைகளின்) ஆண்டவன்; இமாசலம் முதலிய பர்வதாதிபதிபோல். நியமங்களால் மனத்தோடு கூடிய இந்திரியங்களை அடக்கி, இந்திரியஜயத்தை வலுப்படுத்துபவன். அவன் சித்தார்த்தன்—ஆப்தகாமன்; சித்தபூதார்த்தன்—அவனுடைய எல்லா நோக்கங்களும் நிறைவேறியவை. அவன் அசிந்த்யன், சத்தியவிரதன், முற்றிலும் தூயவன்।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises an ideal of dharmic greatness: true lordship is marked not by force but by inner discipline—restraint through niyama, mastery of the senses, unwavering truthfulness, and purity. Such a being is ‘acintya’, indicating that moral and spiritual perfection transcends ordinary mental measurement.
Vāyu-deva is describing and extolling a supremely virtuous figure using a chain of epithets—lord of the immovable (mountains), disciplined, fulfilled, beyond thought, truthful, and pure—framing the character’s authority as grounded in ascetic restraint and ethical integrity.