Shloka 5
यथा ह्ुपस्थितैश्वर्या: प्रजायन्ते न राजसा: । एवमेवात्मना5७त्मानं पूजयन्तीह धार्मिका:
yathā hy upasthitaiśvaryāḥ prajāyante na rājasāḥ | evam evātmanātmānaṃ pūjayantīha dhārmikāḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—ஏற்கெனவே நிலைபெற்ற ஆட்சிச் செல்வம் உடையோர், ரஜோகுணம் தூண்டும் அவசர முயற்சியால் மறுபிறப்பை நாடார்; அதுபோலவே இங்கு தர்மநெறியினர், ஆத்மாவால் ஆத்மாவையே போற்றுகின்றனர். தர்மத்தின் ஒழுக்கப் பயிற்சியால், தம் முயற்சியாலேயே, அவர்கள் உள்ளத்தை உயர்ந்த நிலைக்கு உயர்த்திக் கொள்கிறார்கள்—ரஜஸின் ஆதிக்கத்தால் மீண்டும் பிறப்பு–இறப்பு சுழலில் விழாதிருக்க.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Righteous people avoid rajasic, desire-driven action that binds one to rebirth; instead, through dharma and inner discipline they honor and uplift the Self by their own effort, aiming at a higher spiritual state.
Bhishma is instructing on dharma, contrasting passion-driven conduct (rajas) that leads to continued birth with the dharmic path of self-cultivation, where one’s own inner effort becomes the means of elevation.