Shloka 64
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
सर्ववास: सर्वचारी दुर्वासा वासवो5मर: । हैमो हेमकरो<यज्ञ: सर्वधारी धरोत्तम:
sarvavāsaḥ sarvacārī durvāsā vāsavo 'maraḥ | haimo hemakaro 'yajñaḥ sarvadhārī dharottamaḥ ||
வாயுதேவர் கூறினார்— அவர் எங்கும் வாசிப்பவர், எங்கும் உலாவுபவர்; ‘துர்வாசா’—அளவிலாத, எல்லையற்றவர்; எந்த ஆடையும் அவரை முழுதும் மூட இயலாதவர். அவர் வாசவன்—இந்திரத் தன்மையுடைய ஆளுமை—மற்றும் அமரன்—அழியாதவன். அவர் ஹைமன்—இமயத்தின் பனிக்குவியலைப் போன்றவர்; ஹேமகரன்—பொன்னை உண்டாக்குபவர்; அயஜ்ஞன்—சடங்கு-கிரியைச் செயல்களுக்கு அப்பாற்பட்டவர்; சர்வதாரி—அனைத்தையும் தாங்குபவர்; தரோத்தமன்—முழு பிரபஞ்சத்தையும் தாங்கும் பரம தாங்குபவர்.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse strings together epithets to convey a theological vision: the Supreme is omnipresent (dwelling and moving everywhere), imperishable, the source of sovereign power, and the cosmic support that upholds all beings—ultimately transcending dependence on ritual action (ayajñaḥ).
Vāyu-deva is speaking in a hymn-like mode, enumerating names and attributes of the Supreme (or the praised deity) to describe His all-pervading nature, cosmic sovereignty, and sustaining power, using images such as the Himalaya and gold-production to suggest vastness and generativity.