Shloka 33
चन्द्रादित्यौ ग्रहनक्षत्रतारा: सर्वाणि दर्शान्यथ पौर्णमासम् | नक्षत्रयोगा ऋतवकश्च पार्थ विष्वक्सेनात् सर्वमेतत् प्रसूतम्
bhīṣma uvāca |
candrādityau grahanakṣatratārāḥ sarvāṇi darśāny atha paurṇamāsam |
nakṣatrayogā ṛtavaś ca pārtha viśvaksenāt sarvam etat prasūtam ||
பீஷ்மர் கூறினார்— ஓ பார்த்தா! சந்திரனும் சூரியனும், கிரகங்களும் நட்சத்திரங்களும் விண்மீன்களும்; அமாவாசைச் சடங்குகளும் பௌர்ணமி விரதமும்; நட்சத்திர-யோகங்களும் பருவங்களும்—இவை அனைத்தும் விஷ்வக்சேனன் (ஸ்ரீகிருஷ்ணன்) இலிருந்தே தோன்றின.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That the entire structure of cosmic order—celestial bodies and the calendrical-sacrificial rhythms (new-moon/full-moon rites, seasonal cycles, stellar configurations)—derives from the supreme Lord (Viśvaksena). This supports a dharmic outlook in which sacred time and duty are rooted in a divine source.
In Anuśāsana Parva, Bhishma continues instructing Arjuna on dharma and devotion. Here he enumerates cosmic elements and ritual time-markers, attributing their origin to Viśvaksena, thereby reinforcing the Lord’s supremacy and the sanctity of the cosmic-ritual order.