Shloka 20
अविद्वान ब्राह्माणो देव: पात्र वै पावनं महत् । विद्वान् भूयस्तरो देव: पूर्णमसागरसंनिभ:
avidvān brāhmaṇo devaḥ pātraṃ vai pāvanaṃ mahat | vidvān bhūyastaro devaḥ pūrṇam asāgara-saṃnibhaḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—அறிவில்லாத பிராமணனும் தேவதையெனக் கருதப்பட்டு, மிகப் புனிதப்படுத்தும் பாத்திரமாக வணங்கப்படுகிறான். அப்படியிருக்க, அறிவுடைய பிராமணனைப் பற்றி என்ன சொல்லுவது? அவன் மேலும் உயர்ந்த தேவதையென, நிறைந்த மாபெரும் கடல்போல் நற்குணங்களால் நிரம்பியவன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches a hierarchy of reverence grounded in dharma: the Brahmin, by role and sanctifying function, is treated as a purifying and god-like recipient even if unlearned; learning and wisdom elevate that status further, making the learned Brahmin supremely worthy—vast and complete in virtues like a full ocean.
In Anushasana Parva’s instruction on dharma, Bhishma continues advising on proper honor and valuation of persons. Here he emphasizes the sanctity and social-religious worth of Brahmins, contrasting the unlearned with the learned to underscore how knowledge magnifies merit and reverence.