Shloka 82
कालनेमिनिहा वीर: शौरि: शूरजनेश्वर: । त्रिलोकात्मा त्रिलोकेश: केशव: केशिहा हरि:
kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ | trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ ||
பீஷ்மர் கூறினார்—அவர் ‘காலநேமிநிஹா’: காலநேமி அசுரனை அழித்தவர்; ஒப்பற்ற வீரன்; ‘சௌரி’: சூர வம்சத்தில் பிறந்தவர்; வல்லவர்களிடையிலும் தலைவன். அவர் ‘திரிலோகாத்மா’: மூன்று உலகங்களின் அந்தர்யாமி ஆத்மா; ‘திரிலோகேச’: மூன்று உலகங்களின் ஆண்டவன்; கேசவன்; கேசி அசுரனை வதைத்தவன்; ஹரி—நினைவு மட்டும் செய்தாலே பாவத்தை அகற்றுபவன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches devotional recollection and theological recognition: Kṛṣṇa is praised as both a heroic protector who destroys demonic forces and as the indwelling Self and sovereign of the cosmos; remembering Hari is presented as ethically purifying, removing sin and strengthening dharmic orientation.
Bhīṣma, in the Anuśāsana Parva’s devotional and instructional context, recites a chain of divine epithets for Kṛṣṇa/Viṣṇu—linking mythic deeds (slaying Kālanemi and Keśin) with cosmic lordship (trilokātmā, trilokeśa) to extol him as the supreme refuge.