Shloka 110
९०६ अरौद्र:-सब प्रकारके रुद्र (क्रूर) भावोंसे रहित शान्तिमूर्ति
araudraḥ, kuṇḍalī, cakrī, vikramī, ūrjitaśāsanaḥ, śabdātigaḥ, śabdasahaḥ, śiśiraḥ, śarvarīkaraḥ
பீஷ்மர் பல பட்டங்களால் வர்ணித்தார்—அவர் அரௌத்ரர்; ருத்ரனுக்குரிய கொடுமை இல்லாத அமைதிமூர்த்தி; சூரியன் போல் ஒளிரும் மகர வடிவக் குண்டலங்களை அணிந்தவர்; சுதர்சனச் சக்கரத்தைத் தாங்கியவர்; ஒப்பற்ற வீரத்துடன் விளங்குபவர்; ஸ்ருதி-ஸ்மிருதி ஆதாரமான ஆட்சியால் உச்ச அதிகாரம் செலுத்துபவர். அவர் சொற்களின் எல்லையைத் தாண்டியவர்; வாக்கின் பொருள் அல்ல; ஆயினும் தம்மை நோக்கி வரும் கடுஞ்சொற்களைப் பொறுத்தருள்வார். மும்மடங்கு தாபத்தால் வாடுவோர்க்கு குளிர்ச்சியும் ஆறுதலும் அளிப்பவர்; மேலும் ‘இரவு’வை அமைப்பவர்—ஞானிக்கு உலகம் இருளெனத் தோன்ற, அஞ்ஞானிக்கு உண்மைஞானம் இரவெனத் தங்கும் வகையில்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest divine power combines supreme authority with supreme restraint: though beyond speech and unrivaled in might, the Lord remains peaceful, patient under insult, and cooling to those in distress—modeling dharmic strength as self-mastery and compassionate governance grounded in śruti and smṛti.
Bhīṣma is reciting a sequence of divine epithets (as in the Viṣṇu-sahasranāma tradition) to describe the Lord’s nature—His symbols (earrings, discus), His ethical qualities (non-cruelty, forbearance), His transcendence (beyond words), and His cosmic function of differentiating the experience of ignorance and wisdom.