Shloka 42
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
माधवस्यास्य माहात्म्यं श्रुतं यत् कथितं मया । तदेव तावत् पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम्
bhīṣma uvāca | mādhavasyāsya māhātmyaṃ śrutaṃ yat kathitaṃ mayā | tadeva tāvat paryāptaṃ sajjanasya nidarśanam | ataḥ kuntīnandana tvam ātmabhrātṛbandhubhiḥ svajanair iha śokaṃ na kartum arhasi | kauravakulānandavardhana yudhiṣṭhira tvam sadā krodhahīnaḥ śāntaś ca bhava | mayā yathā śrutaṃ tathā mādhavasya śrī-kṛṣṇasya māhātmyaṃ kathitam | etāvatāiva tasya mahimnaḥ bodhāya paryāptaṃ sajjanānāṃ digdarśanamātram iti |
பீஷ்மர் கூறினார்—நான் கேட்டதுபோலவே இந்த மாதவனின் (ஸ்ரீகிருஷ்ணனின்) மஹிமையை உனக்குச் சொல்லியுள்ளேன். நற்குணமுடையோர்க்கு இதுவே ஒரு சுட்டிக்காட்டாகப் போதுமானது. ஆகவே, குந்திநந்தனனே! இங்கே உன் சகோதரர், உறவினர், சுஜனர்கள் ஆகியோருக்காக நீ துயரப்பட வேண்டாம். குருவம்சத்தின் ஆனந்தத்தை வளர்ப்பவனே யுதிஷ்டிரா! எப்போதும் கோபமின்றி அமைதியில் நிலைத்திரு. மாதவனின் மகிமையைப் பற்றி நான் சொன்னது புரிதலை எழுப்பப் போதுமானது; நல்லோர்க்கு ஒரு சுட்டிக்காட்டே வழிகாட்டுதலாகிறது.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma urges Yudhishthira to abandon grief for kinsmen and to cultivate krodha-hīnatā (freedom from anger) and śānti (inner peace). He adds that even a brief account of Krishna’s greatness is enough to orient a noble person toward right understanding and conduct.
In the Anushasana Parva’s instruction-setting, Bhishma concludes a praise/teaching about Madhava (Krishna) and turns directly to Yudhishthira with counsel: do not lament for family losses and remain calm and angerless, taking the narrated glory of Krishna as a sufficient moral-spiritual pointer.