Shloka 38
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
धर्मदण्डो न निर्दण्डो धर्मकार्यानुशासक: । यन्त्रित: कार्यकरणै: षड़भागकृतलक्षण:
dharmadaṇḍo na nirdaṇḍo dharmakāryānuśāsakaḥ | yantritaḥ kāryakaraṇaiḥ ṣaḍbhāgakṛtalakṣaṇaḥ ||
அரசனின் தண்டனை ‘தர்மதண்டம்’ ஆக இருக்க வேண்டும்; தண்டனை இல்லாமை அல்ல. அவன் குடிகளை தர்மக் காரியங்களில் போதித்து ஒழுங்குபடுத்த வேண்டும். அரசுப்பணிகளைச் செய்யும் போது விதி-நியமங்களுக்கு கட்டுப்பட்டவனாய் இருக்க வேண்டும்; மேலும் குடிகளின் வருவாய்/விளைச்சலின் ஆறில் ஒரு பங்கு—ராஜபாகம்—முறையாகப் பெற வேண்டும்.
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
A ruler must uphold dharma through just punishment and moral instruction, remain constrained by lawful procedures in administration, and legitimately sustain the state by collecting the traditional one-sixth share from the people.
Śrī Maheśvara is describing the standards of righteous kingship: the king should not abandon punishment, should guide subjects in dharmic conduct, should govern through regulated methods, and should take only the sanctioned revenue share (ṣaḍbhāga).