Shloka 5
मांसपरिवर्जन-प्रशंसा (Praise of Abstention from Meat) / Ethics of Ahiṃsā in Diet and Rite
परंतु जो अज्ञानवश अधर्म बन जानेपर पुनः उसके लिये पश्चात्ताप करता है, उसे चाहिये कि मनको वशमें रखकर वह फिर कभी पापका सेवन न करे ।।
yudhiṣṭhira uvāca | parantu yo'jñānavaśād adharmaṁ kṛtvā punaḥ tasya kṛte paścāt-tāpaṁ karoti, tasya kartavyaṁ yat manasaṁ vaśe kṛtvā sa punaḥ kadācit pāpa-sevanaṁ na kuryāt || yathā yathā manas tasya duṣkṛtaṁ karma garhate | tathā tathā śarīraṁ tu tena adharmeṇa mucyate ||
யுதிஷ்டிரன் கூறினார்—அறியாமையால் அதர்மத்தில் விழுந்து பின்னர் அதற்காக வருந்துகிறவன், மனத்தை அடக்கி இனி ஒருபோதும் பாவத்தைச் செய்யக் கூடாது. ஏனெனில் மனம் தன் தீச்செயலை எவ்வளவு எவ்வளவு கண்டிக்கிறதோ, அவ்வளவு அவ்வளவு அந்த அதர்மப் பந்தத்திலிருந்து அவன் விடுபடுகிறான்।
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
Remorse alone is not sufficient; genuine repentance must culminate in mastery of the mind and a firm resolve not to repeat the sin. Inner moral censure (the mind’s rejection of wrongdoing) progressively loosens the binding force of adharma.
In the Anuśāsana Parva’s instruction-focused dialogue, Yudhiṣṭhira articulates an ethical principle: when someone errs through ignorance, the proper response is repentance coupled with disciplined restraint, leading to gradual release from the consequences of unrighteous action.