Shloka 72
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
सस्यस्यान्यस्य हर्ता च मोहाज्जन्तुरचेतन: । स जायते महाराज मूषिको निरपत्रप:
sasyasyānyasya hartā ca mohāj jantur acetanaḥ | sa jāyate mahārāja mūṣiko nirapatrapaḥ ||
மகாராஜா! வெட்கத்தைத் துறந்து அறியாமை, மயக்கத்தின் வசப்பட்டு நெல், யவம், எள், உளுந்து, கொள்ளு, கடுகு, கொண்டைக்கடலை, பட்டாணி, பாசிப்பயறு, கோதுமை, ஆளி விதை முதலிய பல தானியங்களைத் திருடுகிறவன், மரணத்திற்குப் பின் முதலில் எலியாகப் பிறக்கிறான்—இயல்பிலேயே வெட்கமற்றவனாக.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Stealing essential produce under the sway of delusion is adharma; when shame and discernment are abandoned, the karmic result is a degraded rebirth—here, as a mouse—symbolizing furtiveness and shameless taking.
Yudhiṣṭhira addresses a ‘great king’ while discussing ethical consequences of actions. He states a specific karmic फल (result): one who steals grain and similar goods due to मोह (delusion) is reborn as a mūṣika (mouse).