Shloka 66
Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption
दस वर्षोतक वानर, पाँच वर्षोतक चूहा और छ: महीनोंतक कुत्ता होकर वह मनुष्यका जन्म पाता है ।।
daśa varṣāṇi vānaro bhūtvā pañca varṣāṇi mūṣako bhūtvā ṣaṇmāsān śvā bhūtvā sa manuṣyajanma prāpnoti || nyāsāpahartā tu naro yamasya viṣayaṃ gataḥ | saṃsārāṇāṃ śataṃ gatvā kṛmiyōnau prajāyate ||
பத்து ஆண்டுகள் குரங்காகவும், ஐந்து ஆண்டுகள் எலியாகவும், ஆறு மாதங்கள் நாயாகவும் இருந்து அவன் மனிதப் பிறவியை அடைகிறான். ஆனால் பிறர் ஒப்படைத்த நம்பிக்கைச் சொத்தை (ந்யாசம்) அபகரிப்பவன் யமனின் உலகத்திற்குச் செல்கிறான்; நூறு பிறவிகளில் அலைந்து இறுதியில் புழு யோனியில் பிறக்கிறான்.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Misappropriating what is entrusted (nyāsa) is a grave breach of dharma. The verse teaches that betrayal of trust brings severe karmic consequences—punishment in Yama’s realm and a long descent through inferior births—highlighting the sanctity of safeguarding others’ property.
In the Anuśāsana Parva’s ethical instruction context, Yudhiṣṭhira states the karmic outcomes of certain actions: one trajectory describes passing through animal lives before reaching human birth, while the specific offender—one who steals a deposit—goes to Yama’s domain and, after many rebirths, ends in a worm-birth.