Shloka 28
Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity
Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda
शम्याक्षेपैरयजं यच्च देवान् साद्यस्कानामयुतैश्लापि यत्तत् । त्रयोदशद्वादशाहै श्ष देव सपौण्डरीकान्न च तेषां फलेन
Bhagīratha uvāca — śamyākṣepair ayajaṃ yac ca devān sādyaskānām ayutaiś cāpi yat tat | trayodaśa-dvādaśāhaiś ca deva sapauṇḍarīkān na ca teṣāṃ phalena, deva, aham iha āgataḥ ||
தேவா! நான் பலமுறை ‘சம்யாக்ஷேப’ யாகங்களால் தேவர்களை வழிபட்டேன்; பத்தாயிரம் ‘சாத்யஸ்க’ கிரியைகளையும் செய்தேன். பலமுறை பதின்மூன்று நாளிலும் பன்னிரண்டு நாளிலும் நிறைவுறும் யாகங்களையும், ‘பௌண்டரீக’ யாகத்தையும் முடித்தேன்; ஆயினும் அவற்றின் பலத்தாலேயே நான் இந்நிலைக்கு வரவில்லை.
भगीरथ उवाच
Educational Q&A
Bhagīratha emphasizes that mere accumulation of ritual merit (even vast and varied sacrifices) is not the decisive cause of the highest attainment; something beyond the mechanical ‘fruit of rites’—such as divine grace, inner purity, or a higher dharmic purpose—is implied.
Bhagīratha addresses a deity and recounts the many great sacrifices he has performed—Śamyākṣepa, countless Sādyaska rites, twelve- and thirteen-day sacrifices, and the Pauṇḍarīka—then declares that his present arrival/attainment is not due to the fruits of those rituals.